li-su L; gw: zi; myE: 45 Ko; sA; TU; si<

 jo. s. k, Ci: vy; nyi Ko. w m (1)

  Q bU. FU: xU; TE Ti: Ko, m wo; si> lA; myE: ji. lo: bo,] Ti: fy< lA; k> Ti: fy< lA; bi. lo: bo,] VW. ni, nU. xU. nyi m: d.o} q 10 Ko; a wA; si> TA:]VW. ni, m kw a< di: bi."m li-su xU: L; gw: ru mL si< k, Ci: nyi bA do l lo] go TA: m, m ny Vw. PyE my kw pi< m: hw< le m k, Ci: PyE mo. kD si<bA gL: l lo] Q TE m ny nu a< fi>s l zi; gL: t< m V m,] yi< n: ro: li-su xU: bU. FU: zi;"m 30 Ko; m: Fi. jo."Vo} q go TA: le: Vw. ni, m kw ny a< fi sny lA; myE: Fo. d. V be sD< t< lo}

    a< fi s be m, m ny a: cU, Ti: p CU; su m: V. mi] Ti le wu: l m Co: PA,V lo] m: mo. lA; Ko. m vy; nyi mL xU"mi] mo. kD TA: ny m: n: mo. ty m' le be pD: hw, cy: gu. m: d.] yi< w: RO<"TA: a< di: x<"m vy; nyi nA' kw] Ti: le To: L: so] Ti: le k: nA, k, Ci: su V nyi] m: n: m: j. lA; Ko. ty<"mi a mL kw Ci ji. lA; Ko. lo] Vw. ny TE lE dU: j: lo}

a< fi s myE ny fao-xe-l: bA lo] 1967 Ko; su<-te: K,-xU; kw vU. do t< lo] vi. kw a< di: x,"nyi] yi< 11 Ko; TA: le: To: L: nA; nA; m: so kD leo]go ny vi. kw ty< si< myE: ye j] fai, b, b: m, m] V ny vi. g; vi, ji su] a li Ti vi. kw li-su bU. FU: xy, ny ye j je"o] go TA: le: xy, so tu je m bA Cy, Vo} a mL kw Ci a< fi s ny] li-su bU. FU: zi;"m TE Ti myE ye ko, l"m 45 Ko; jo. m V. yA; bo,}

    Q a< mi:o] VW. nu: Ro<"TA: ny bU. FU: Ti: Ko, xy, m a KL x< lo} z. x> fi< TA: v mi. kw zi: x> tA, le: l ny] yi jy lE< hu> le n k, lo] a: l. lE< hule TA: ny] TA; si> kw lu, xui: ti> d, l se:o] go ny lu, xui: yi jy dL:"m li>VW: nyi kD le n k, lo} ye b. l ny yi lo. nA' kw 3 nyi Ci ti, Fi: ye n k,}PL. Fi:"m be zi: gu;"m tA< a> KL. hw< Ci lo] PL. Fi: TA: ny jy> fi< kw dU:je ty Vo] Fi: b. l ny lA; PA, ni> fL fL'] jy> CU; CU t< Vo] a KL n. ci: si<ye m myE: V nyi ci< mL lo} TE k< nA< ny zi: cy<] y; CU:] TE ho: kw ye m"mi lA; myE: a KL rE: n k,] yi< jU, a mL kD le lo] go nyi go TA: li-su bU. FU: xU; Ti: Tao, zi; y; le ny Ti: Ko; kD le bA m cU cU V bo,} hL< TA: m vy; nyi tA< g; nyi>kD ny] a< fi s go lE bA go lE ni, m x< m PyE mo< gLdo l lo} Q m, m ny Vw. n< n' TA: le m: ty< kD leo] go ny Ti: vi. lE' m wu: wu: Ro Ro bU. FU: ny Vw. l le: xy, n k, Vo} yi< wu< TA: ny vi. g; vi.ji> su tA< Co. so] k< nA< ny TE lE dU: j lo] bU. FU: ny Ti: vi. l: Fo. a: jU: su bE L: xy, gL: n k,] fai, Ti: xU: ny ci< CY: mi bU. FU: xy, myE: Ti: m tA< ni, nU. bA si<] bU. FU: zi; du. a: cy; Ti: m wu. lo} go TA: ny vi. kwx<] Ti: vi. l: Fo. my:] myE: rE: si< p> mL"m mL F. Pyo, ny vi, Ku: l: Fo.gw: du. bU. FU: xy, m m: lo; be t< lo] go ny a< wA; d: m 1 m wu: do je ny bU. FU: zi; du. a< cy; wu. fi> m Pyo, p> lL< mL d. nyi] a< wA; 3 Ko; c< kD lo} TE lE be Ti: Ko; pL< f< Ti: Ko; zi; y; le lo] a mL kw Ci li-su bU. FU:zi; si< VW. tA< sD< su] jU. su a: my, jo. l] Vw. tA< x< m vy; nyi kw be go tu l m ye myE: PyE l] Vw. a di: ni, nU. m lA; myE: PyE l} q

    a< fi s fai, bA Q a li Ti: Ko;] a li to< kw kuD: tL pai: V ny Ko; xE; pai:ye lo sD< le ny li-su bU. FU: tA, wu: je Vo} TE KL Ci k, Ci: m pai: ye kw] ro: ci< CY: xU: L; gw a li Ti: ro mi bi. bi' xy, gw: t< si< gw Ce, n k,Vo} q VW. a TA: Ti: Ko; su<-te: mU: pai: ye kw le; je"mi a< fi s tA< mo. wd. lo] wu< TD,] j: hD, m>] j: hD, f: f,] j: hD, mL< t>] Pu. my<] yi< xU: yi<je: ro: li-su xU: L; gw: lA; myE: rE: t< m bU. FU: xU: wu: lo} a fi s TE lE bA lo] Q ci< CY: xU: L; gw: L. lA; ye ny] wu. su tA< ni, m kw be wu< VD;l] PyE my kw k, Ci: PyE mo. w. d.] su V"mi fai, wu. l ni, xU] Co: PA, tA< bA mo< gL: ni, xU] a li Ti: ro mo kD"mi Vw. lA; myE: ji. bo, be xE<gL: l] ni, m kw jU. l m le: a< di: PU:"m Ti: xU: V lo}q

    ( m: gu le se: ) ( bo su be byE nyi< su yi;-pe-ro: )

“三姐”早兴兰：

45年坚持 铺就制衣幸福路

作者：余秉蓉

“这一针一线，太精细了，我真是太喜欢了。”2013年，我满心欢喜地捧着精美的傈僳族服装，爱不释手，盼着大喜之日能快一点到来。看我一脸藏不住的欢喜，妈妈连忙告诉我：“这是你‘三姐’亲手为你缝制的新衣，这活儿她可干了30多年了。”自那时起，我心里便悄然生出对“三姐”的崇拜之情。

“三姐”名叫早兴兰，1967年出生，云南省德宏傣族景颇族自治州盈江县苏典乡人，自11岁起就跟随父母以及左邻右舍的长辈们制衣，在缝制服装这条路上一走便是45年。

“三姐”跟妈妈虽不是一个辈分，但她们是一起长大的，两个人感情很深，即便没有常联络，在一起的时候仍能亲密无间地畅聊一番。因此，“三姐”也会和我聊聊她们小时候的故事。“秋天，我们从地里收回来的麻需要晒一周，水分晒干的时候，又要打去吸附在上面的露水，一打得要四五天。接着去河边洗麻、退麻皮，待捞起来的时候已快入冬了。有时候看到自己通红的双手，也不得不忍着刺骨的痛加紧干活。后续的搓麻、织布也是费工费时的事情，所有的工序只为了缝制一件新衣，那时我们缝制一套衣服需要一整年。”每跟我讲那些年做新衣的日子，“三姐”总会时而断句、时而哽咽，眼里闪烁着泪光。

听“三姐”说，她的妈妈离世后，家里兄弟姐妹的傈僳族服装都是她缝的。起初她给左邻右舍帮工，后来又买了缝纫机亲自上手缝衣。当时为了买缝纫机，“三姐”养了3年的猪，因为卖一头猪才能得到购买缝纫机的票。由于家里穷、人口又多，分下来的布票根本顾及不到所有人，“三姐”就会替别人缝制新衣，从中换一些布票又给家里人缝新衣。就这样，“三姐”在年复一年中坚持了下来，如今，缝制新衣不仅成了她的事业，更成为一件她能从中找到成就感、幸福感的事。

“我不会错过任何一次节庆活动，这么美的服装，就该让更多的女子穿上去跳嘎（傈僳语：跳舞）！”每一年的国庆节、春节、阔时节，我都能在节庆活动的现场看到“三姐”的身影。她会早早地去到现场，在几平方米的小摊位上把项链、头套、腰带、脚套等各种手工制品摆好，等待着姑娘们来挑选。她始终坚信自己赚的是良心与口碑，只要把每一件手工活做细、做好，终会受到更多人的喜欢。

功夫不负有心人。依靠多年的好口碑，“三姐”的制衣技术得到了大家的认可，她本人还受邀在乡里讲授少数民族技艺传承方面的公益课。如今的苏典街上，卖少数民族服装的几个妇女都是“三姐”当年培训过的学员。“我们赶上了好时代啊！在党的脱贫攻坚政策下，各族人民不仅顺利摘掉了‘贫困帽’，还奋力赶超奔小康。日子好过了，逢年过节穿新衣、戴新帽是常态。”“三姐”感慨地说道。

这几年，在尊重传统的前提下，“三姐”把傈僳族历史元素与当代审美巧妙融合，开启了创新式制衣之路。她的新衣一上线，总是超乎预期很好卖。单2023年推出的一个新品，截至9月初便售出30余套，销售最好的时候，一年收入近18万元。正是靠着这份坚持与热爱，她走出了深山，在县城里买了地、盖了房。“我没有开过实体店，但总有喜欢傈僳族服饰的人能找到我。现在通过抖音，能直接看到作品，可以沟通交流，喜欢就能下单。”新的时代，电商点燃了手艺人的致富梦，用好网络平台不仅使民间手艺走上产销快车道，还能让更多的人看到、穿上漂亮的少数民族服装，了解到这制衣背后精细的手工技艺。订单越来越多，“三姐”也更加忙碌起来，但她总说：“现在，要是眼花了，我就少做一会儿，但我不会放弃，我会一直缝制下去，直到六十岁、七十岁……”